Bez kategorii

Mamy pieniądze na Sosinę!

Dzięki staraniom pracowników jaworznickiego urzędu, miasto otrzymało najwyższą dotacji z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na kompleksową modernizację Zalewu Sosina. W środę dotarła do nas już potwierdzona informacja, iż gminie przyznano aż 28 mln zł na rekultywację Sosiny. Wkład własny miasta wyniesie nieco ponad 5 mln zł, o ile radni na czwartkowej sesji poprą zmiany w budżecie. Łączna wartość projektu to ponad 35 mln zł (wraz z kosztami kwalifikowanymi) pozwoli na przekształcenie Sosiny w atrakcyjne miejsce rekreacji dla mieszkańców – z czystą wodą i nowoczesną infrastrukturą.

Najwyższe dofinansowanie dla Sosiny
W konkursie o dofinansowanie w ramach programu „Poprawa jakości środowiska miejskiego” POIiŚ złożono 100 projektów z gmin położonych w całej Polsce. Po rozpatrzeniu wszystkich wniosków zapadła decyzja, iż środki dostanie jedynie 8 gmin. Największa pula środków przypadnie Jaworznu – 28.333.333,32 zł, co stanowi blisko połowę całej sumy przeznaczonej do rozdysponowania w tym naborze wniosków. Drugi projekt z najwyższym wsparciem, który uzyskał dofinansowanie to „rozwój terenów zielonych w gminie Stalowa Wola” na kwotę ponad 9,6 mln zł. Uzyskane dofinansowanie w tak wysokiej kwocie ponad 28 mln zł jest niewątpliwym sukcesem władz Jaworzna oraz urzędników zaangażowanych w pozyskiwanie dotacji ze źródeł zewnętrznych. Po raz kolejny udowodnili oni, że potrafią przygotowywać profesjonalne projekty oraz skutecznie aplikować o środki z funduszy europejskich i krajowych. Co więcej, projekty te wychodzą naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców. Każdy przecież chyba marzy, by w Jaworznie funkcjonował atrakcyjny i bezpieczny zbiornik wodny, gdzie można aktywnie spędzać czas i bez obaw o zdrowie dzieci oraz własne zażywać uroków rekreacji wodnej.
W najbliższy czwartek, radni Rady Miejskiej staną przed decyzją o zmianach w uchwale budżetowej Jaworzna. W jej ramach przewidziano przeznaczenie dodatkowych środków stanowiących wkład własny gminy w realizację dofinansowanego projektu „Przywrócenia wartości przyrodniczych i użytkowych poprzez rekultywację miejskiego akwenu Sosina w Jaworznie”. Jeżeli radni poprą zmiany budżetowe, samorząd będzie dysponował na rekultywację Sosiny łączną sumą ponad 35 mln zł. To środki, które umożliwią realizację wszystkich założeń rekultywacji opracowanych przez zespół naukowców Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Wytyczne do modernizacji
Naukowy raport na temat stanu przyrodniczego Sosiny oraz wytyczne do jej rekultywacji został stworzony w efekcie niemal rocznych badań przez zespół naukowców z Uniwersytetu Śląskiego. Naukowcy wykonali go na zlecenie gminy w roku 2015. Nad dokumentem pracowano dwutorowo – jedna część dotyczyła wyłącznie aspektów ekologii zbiornika, druga natomiast (socjologiczna) oczekiwań mieszkańców Jaworzna, co do przyszłych zmian na Sosinie.
Zarówno biolodzy, jak i mieszkańcy badani ankietowo byli jednomyślni w kwestii priorytetów – podstawowym warunkiem, aby Sosina stała się miejscem atrakcyjnym jest znacząca poprawa jakości wody w zbiorniku.
– Najważniejszym celem projektu jest poprawienie jakości wody – mówi Marcin Tosza z UM Jaworzno, który odpowiadał za przygotowanie dokumentacji projektowych. – Ścierało się kilka pomysłów, lecz naukowcy uznali, że najbardziej skuteczna będzie ciągła wymiana całej wody w zbiorniku. Dziś naturalne przepływy przez Sosinę są zbyt słabe by woda samodzielnie się oczyszczała. Po zbudowaniu systemu pomp i przelewów krystaliczna woda z piaskowni na granicy z Bukownem kilka razy w roku będzie zastępować dotychczasową wodę w zbiorniku – dodaje Tosza.
Sama przepompownia oraz zwiększenie retencji na Sosinie nie wystarczy. Projekt zakłada pełne uporządkowanie gospodarki ściekowej wokół zbiornika, czyli budowę kanalizacji i podłączenie do niej wszystkich źródeł zanieczyszczeń z obszaru zlewni Sosiny (likwidacja szamb). Oczywiście w ramach tych działań związanych z infrastrukturą kanalizacyjną, zbudowane zostaną w strefach rekreacyjnych akwenu bezpłatne toalety.
Najprawdopodobniej mechanicznemu usunięciu za pomocą refulera ulegną osady z dna zbiornika, gdyż tworzą one warstwę mułów, gdzie panują niesprzyjające dla ekosystemu warunki beztlenowe.
Aby zaś ograniczyć spływ powierzchniowy zanieczyszczeń do wody w Sosinie, będzie konieczne powiększenie przybrzeżnego pasa szuwarów.
Z myślą o wędkarzach zbudowana zostanie znaczna ilość pomostów wędkarskich, tak aby szuwary nie stanowiły bariery dla tego typu aktywności rekreacyjnej.
W konsultacje nad tym, jakie funkcje ma pełnić Sosina zaangażowanych było wiele środowisk. Nie zapomnieliśmy o wędkarzach i osobach uprawiających sporty wodne. Dla nich zostaną wybudowane specjalne pomosty – mówi zastępca prezydenta Tadeusz Kaczmarek. Aby zabrać się do jakichkolwiek prac w terenie, potrzebne były dokładne analizy, dlatego w proces badawczy włączyliśmy naukowców z Uniwersytetu Śląskiego. Dzięki tej współpracy dysponujemy bardzo konkretnymi wskazaniami co do kolejności prac i uzyskania znacznej poprawy jakości wody.

Nie tylko jedna plaża
Ostatnie działania MZDiM wokół zbiornika przyniosły kontrowersyjne reakcje części mieszkańców. Niemal opłakiwano szpaler wyciętych topoli, a dodatkowo na forach internetowych pojawiły się utyskiwania, że kolejna plaża na brzegu zbiornika nie jest potrzebna, bo przecież jedna wystarczy. Nieco anegdotycznie można byłoby rzec, iż tego rodzaju reakcja jest charakterystyczna dla osób, które „widzą drzewa, ale nie widzą lasu”. Sosinę należy bowiem rozpatrywać nie z perspektywy pojedynczych drzew (jakkolwiek byśmy nie boleli nad ich usunięciem), ale z perspektywy całego złożonego ekosystemu, na który składają się wszystkie organizmy bytujące w zbiorniku (ryby i rośliny wodne) oraz w jego otoczeniu. I to ekosystemu, w który agresywnie ingeruje człowiek – wypoczywający mieszkańcy Jaworzna i okolicznych miast.
Jedna plaża nie wystarczy! Kolejnym warunkiem „przeżycia” Sosiny i jej ekosystemu jest większe rozproszenie działalności turystycznej, a przede wszystkim rekreacyjnej wokół zbiornika. Nowe kąpieliska zapobiegną całkowitej degradacji obszaru głównego dotychczasowego kąpieliska. Była to jedna z wytycznych wskazana przez zespół naukowy. Potrzebne będzie również większe uporządkowanie korzystania z rekreacyjnych walorów akwenu. Strefa przybrzeżna Sosiny stanie się też wkrótce terenem nowych nasadzeń roślinności. Co ważne, od przyszłego sezony wjazd na parkingi wokół zbiornika będzie bezpłatny.

Sosina sama się nie naprawi
Dzięki rekultywacji zyskają wszyscy. Zarówno plażowicze, którzy otrzymają zupełnie nową infrastrukturę rekreacyjną (z nowymi plażami, placami zabaw, obszarami do uprawiania sportu, siłowniami pod chmurką) jak i wędkarze, którzy będą się cieszyć być może nie w głównej mierze z nowych pomostów (choć pewnie również), ale przede wszystkim z lepszej struktury zarybienia zbiornika (większa liczba ryb drapieżnych, stworzenie obszarów sprzyjających tarłu) oraz jakości ryb (ryby nie będą skażone detergentami).
Przede wszystkim zaś zyska ekosystem Sosiny, który przestanie być poddawany dramatycznej presji, prowadzącej do coraz gorszego stanu przyrodniczego zbiornika i jego powolnego umierania.
Dzięki projektowi, który zostanie zrealizowany za kwotę 35 mln zł z olbrzymim udziałem środków zewnętrznych, na Sosinie będzie możliwe pogodzenie funkcji turystyczno-rekreacyjnych z utrzymaniem walorów przyrodniczych akwenu.
Powiedzmy sobie wreszcie wprost – Sosina sama się nie zdegradowała, to my – jaworznianie – doprowadziliśmy ją do takiego stanu, że zaczynamy się brzydzić wejść do jej wód. Sosina sama też się nie „naprawi”, a budowa tylko i wyłącznie nowej infrastruktury wypoczynkowej niczego nie zmieni.
Sprawienie, by Sosina stała się jednym z najlepszych miejsc w okolicy do wypoczynku i rekreacji oraz jedną z wizytówek Jaworzna (a przecież ma ku temu potencjał) będzie kosztować. Dlatego tak olbrzymie znaczenie ma pozyskane na ten cel z NFOŚiGW 28 mln zł. To dowód konsekwencji i determinacji władz miasta oraz ludzi pracujących nad projektem. W najbliższy czwartek przekonamy się, czy determinację tą podzielają radni i przegłosują przeznaczenie 5 mln zł z budżetu na wkład własny, aby projekt mógł zostać   zrealizowany.


Paweł Silbert, prezydent Jaworzna:
– Zalew Sosina został wykonany w latach 60 i 70 XX wieku przez jaworznicką Kopalnię Piasku „Szczakowa” w wyrobisku poeksploatacyjnym. Od tego czasu Sosina ulegała zmianom, wykonywano prace modernizacyjne, powstało zaplecze i infrastruktura rekreacyjna. Jednak czas zrobił swoje i Sosina „prosiła się” o poważne przedsięwzięcie, które diametralnie zmieni jej oblicze. Postanowiliśmy, że będziemy starać się o dofinansowanie projektu modernizacji tego ważnego dla mieszkańców miejsca, środkami zewnętrznymi. Składając projekt do konkursu dysponowaliśmy niezbędną wiedzą, pozyskaną od naukowców Uniwersytetu Śląskiego. Ich wskazania co powinniśmy zrobić, aby poprawić jakość wody i odbudować ekosystem zbiornika były podstawą do jakichkolwiek zamierzeń inwestycyjnych. Za duży sukces uważam pozyskanie tak ogromnych środków na modernizację Sosiny. Podziękowania za przygotowanie wniosku i skuteczne pozyskanie tak ogromnych środków, na kwotę ponad 28 mln zł należą się głównie pracownikom Wydziału Inwestycji Miejskich: Elżbiecie Sommerfeld, Katarzynie Żmudzie, Markowi Żakowi, Marcinowi Toszy, naczelnikowi wydziału Grzegorzowi Cyranowi oraz ludziom, którzy byli zaangażowani w ten projekt. Dzięki między innymi ich pracy, już wkrótce Sosina rozbłyśnie nowym blaskiem.

Click to comment

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najnowsze

To Top