Bez kategorii

Testy hyperloop – Jaworzno na liście

Jaworzno być może będzie pierwszym polskim miastem i jednym z kilku na świecie, gdzie powstanie pierwszy testowy odcinek hyperloopa – nowatorskiego systemu transportowego opisanego w 2012 roku przez Elona Muska. Spółka EUROLOOP prowadzi na ten temat rozmowy z jaworznickim samorządem, a ich efektem ma być podpisanie 28 czerwca listu intencyjnego inicjującego współpracę.

Czym jest hyperloop?
Hyperloop jest nowatorskim systemem transportowym, którego zasady działania opisał w roku 2012 wynalazca i magnat biznesowy Elon Musk. W jego początkowych założeniach na system hyperloop składa się (w uproszczeniu) zamknięta rura (tuba) o obniżonym wewnątrz ciśnieniu oraz transportowe pody (kapsuły), które poruszają się wewnątrz na poduszce powietrznej lub magnetycznej, napędzane zmiennym polem magnetycznym (podobnie jak kolej maglev). Pociągi typu maglev (lewitujące na poduszce magnetycznej) dzięki redukcji oporów toczenia wielokrotnie biły w Japonii rekordy prędkości, osiągając nawet 600 km/h. W koncepcji Elona Muska kapsuła porusza się w zamkniętej tubie o ciśnieniu obniżonym do wartości podobnej jak na wysokości ok. 10 km, co redukuje opór aerodynamiczny. Kapsuły w systemie hyperloop mogą zatem poruszać się z prędkością nawet 1.223 km/h.

Polacy w inżynierskiej czołówce
W 2015 roku jedna z firm Muska – Space X – ogłosiła konkurs na najlepszy projekt kapsuły, która pokona testowy skalowany tor hyperloop przy jej siedzibie. Do konkursu zgłosiło się aż 1.200 zespołów badawczych z całego świata. Jednym z nich był zespół polskiego inżyniera pracującego w CERN – Marka Gutta-Mostowego. Marek Gutt-Mostowy pełnił tam funkcję Team Leadera systemów kontroli. Właśnie ich projekt okazał się jednym z pięciu, które otrzymały główną nagrodę za najbardziej innowacyjną kapsułę. Warto wspomnieć, że w ramach konkursu, zespół przedstawił pierwszą i jedyną na świecie skalowalną kapsułę, co oznacza, że posiadała one wszystkie elementy systemu potrzebne w docelowym rozwiązaniu.
Niedługo potem Marek Gutt-Mostowy założył z współpracownikami, rekrutującymi się między innymi z najbardziej znanych firm w Dolinie Krzemowej, firmę EUROLOOP . Ich celem jest zbudowanie pełnowymiarowego i w pełni funkcjonalnego testowego odcinka systemu hyperloop w Polsce.
– Przyglądaliśmy się z zespołem, w jakim kraju najlepiej będzie rozpocząć taki projekt, który może zrewolucjonizować transport na świecie. I wyszło nam, że najlepszym miejscem jest Polska – mówił podczas tegorocznego Kongresu Innowacji Gutt-Mostowy.
Według szefa EUROLOOP aktualnie w Polsce wytworzyło się wyjątkowo przyjazne otoczenie dla innowacji z państwowymi programami, które je wspierają. Położenie naszego kraju, jego geograficzna zwartość oraz brak szybkich kolei sprawia, iż hyperloop byłby idealnym rozwiązaniem transportowym. Wyobraźmy sobie na przykład transport kontenerów z gdańskiego portu do Krakowa, który trwać będzie niecałą godzinę. Czy podróż z Krakowa do Warszawy w 18 minut. Dzięki systemowi hyperloop byłoby to możliwe. Marek Gutt-Mostowy nie ma złudzeń, iż na początku ta technologia służyłaby do przewozu towarów – zwłaszcza znormalizowanych kontenerów lub towarów sypkich. Wdrożenie do ruchu pasażerskiego to przynajmniej kolejnych 15 lat prac rozwojowych.

Gdzie odcinek testowy?
Okazuje się, że na podręcznej liście miejsc, gdzie mogłoby dojść do budowy pierwszego pełnowymiarowego odcinka testowego hyperloop bardzo wysoko stoi Jaworzno. Początkowo spółka EUROLOOP brała pod uwagę dwie lokalizacje – Wrocław lub Rzeszów. Prowadzone od pewnego czasu rozmowy sprawiły jednak, iż obecnie poważnie brane jest pod uwagę także Jaworzno. Negocjacje nadal się toczą, ale coraz bliżej do oficjalnego ich potwierdzenia. Wszystko wskazuje na to, iż 28 czerwca przedstawiciele EUROLOOP i samorządu Jaworzna podpiszą list intencyjny o podjęciu współpracy przy realizacji projektu.
– Chcemy wziąć udział w rewolucji transportowej. Dostrzegliśmy siłę jaka tkwi w transporcie publicznym przy tworzeniu miejskości. Stąd wzięło się patrzenie w przyszłość i dostrzegamy ją w nowej mobilności opartej na pojazdach elektrycznych – od rowerów, samochodów, autobusy, po tak do tej pory nieosiągalne rozwiązania jak… hyperloop. Stąd tylko krok do autonomiczności pojazdów – zapowiada prezydent Paweł Silbert.
Od ewentualnego podpisania listu intencyjnego do faktycznej realizacji projektu jeszcze daleka droga. Badania i rozwój systemu wymaga olbrzymich nakładów finansowych – przedstawiciele EUROLOOP mówią o sumach oscylujących wokół 20 mln euro. Bez pozyskania strategicznego inwestora oraz dofinansowania z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju realizacja projektu nie będzie możliwa. Sam projekt badawczy wraz z budową odcinka testowego o długości od 2 do 5 km ma trwać około 3,5 roku.
Przedsięwzięcie EUROLOOP pokazuje jednak jak wielki potencjał tkwi w polskich środowiskach naukowych, które przy odpowiednich nakładach finansowych mogłyby z powodzeniem konkurować z ośrodkami zagranicznymi. Partnerem akademickim projektu został genewski CERN (Europejska Organizacja Badań Jądrowych), a w najbliższym czasie dołączy krakowska Akademia Górniczo-Hutnicza, która zaangażuje we współpracę nad projektem 9 swoich wydziałów! Dlatego warto trzymać kciuki za powodzenie przedsięwzięcia, aby po raz kolejny nie okazało się, że polscy inżynierowie są zmuszeni realizować innowacyjne, by nie powiedzieć rewolucyjne, projekty za granicą dla zagranicznych koncernów.
Warto też trzymać kciuki, by program badawczy realizowany był w Jaworznie. Gdyby tak się stało, nasze miasto awansowałoby niechybnie na liście najważniejszych ośrodków technologii i innowacji w kraju. Wiadomo również, że każdy tego typu wielki projekt przyciąga następne.
Znajdujemy się o kilka kroków od przystąpienia do realizacji futurystycznych wizji Elona Muska i istnieje wielka szansa, że stanie się to w Jaworznie. Aby do tego doszło, musi zostać spełnionych kilka kluczowych warunków (głównie po stronie finansowej). Czy zostaną spełnione? Odpowiedź na to pytanie przyniosą najbliższe miesiące.


Na pytania dotyczące projektu budowy odcinka testowego hyperloop odpowiada COO oraz PR & Marketing Director spółki EUROLOOP Piotr Krzemiński.

Tomasz Pstrucha: Spółka EUROLOOP bierze pod uwagę trzy ewentualne lokalizacje, jeśli chodzi o budowę odcinka testowego hyperloop – Wrocław, Rzeszów i Jaworzno?
Piotr Krzemiński: – Kolejność w jakiej Pan wymienił owe trzy miasta jest zupełnie przypadkowa. Rozmowy i analizy w zakresie ostatecznego wyboru wciąż trwają.

Czy jest to podyktowane gotowością właśnie tych samorządów do wdrażania innowacyjnych rozwiązań i wspierania rozwoju technologicznego, czy może specyficznymi uwarunkowaniami terenu?
– To raczej składowa czynników, które Pan wymienił. We wstępnych rozmowach zawsze zwracaliśmy uwagę, aby teren spełniał konkretne wymagania z punktu widzenia inżynierii i specyfiki technologii. W Jaworznie taki właśnie teren nam przedstawiono. Oczywiście olbrzymie znaczenie ma również gotowość jednostki samorządowej czy podmiotu do udziału w projekcie.

Szacują Państwo koszt badań i budowy odcinka testowego hyperloop długości 2-5 km na około 20 mln euro?
– Budżet będzie kwestią kluczową. Wspomniane 20 mln euro jest szacowanym budżetem dla całego projektu badawczego, który trwać ma 3,5 roku. Pierwsze dwa lata to samo R&D (research and development), po tym okresie rozpoczyna się budowa odcinka testowego, ale badania będą przebiegać do samego końca trwania projektu.
Przy tego rodzaju rewolucyjnych technologiach zasadniczy trzon stanowią zawsze prace badawczo-rozwojowe, które pochłaniają najwięcej czasu i wymagają największych środków finansowych. Dlatego w całym projekcie rozpisanym na okres 3,5 roku, wstępna faza badań i rozwoju technologii będzie trwać około 2 lat

Liczycie, iż około 70-80% potrzebnej kwoty zapewni Narodowe Centrum Badań i Rozwoju?
– Staramy się o dofinansowanie naszego projektu z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w programie „Szybka ścieżka”. Najprawdopodobniej do końca września bieżącego roku będziemy wiedzieć, czy nam się to uda.

To oznacza, iż pozostałą część finansowania może zapewnić tylko partnerstwo z silnym podmiotem ze sfery biznesu – strategicznym inwestorem?
– Jeśli chodzi o program NCBR „Szybka ścieżka” jest to naturalna kolej rzeczy. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju pokrywa część finansowania projektu, a część musi pochodzić z wkładu własnego. Wkład własny pragniemy zapewnić poprzez partnerstwo z inwestorem. Prowadzimy aktualnie rozmowy z potencjalnymi partnerami, którzy byliby zainteresowani uczestnictwem w projekcie. Konsekwentnie dążymy do finalizacji tego drobiazgowo rozpisanego planu i przystąpienia do realizacji projektu.

Czy klimat w Polsce jest sprzyjający na przedsięwzięcia związane z  zaawansowanymi technologiami?
– Zdecydowanie tak i bardzo łatwo zauważyć, że obecnie atmosfera w Polsce wybitnie sprzyja rozwojowym programom badawczym i innowacjom. Nasze przedsięwzięcie jest może dosyć nietypowe jak na start-up, ponieważ jest to duży hardware’owy projekt. Widzimy natomiast wyraźnie, że doskonale rozwijają się przedsięwzięcia badawcze związane z technologiami cyfrowymi i branżą IT. Prawdopodobnie wynika to z tego, że w ich wypadku nie są potrzebne aż tak wysokie środki finansowe. Niemniej jesteśmy pewni, że w obecnej sytuacji istnieje również miejsce dla tak dużych i technologicznie zaawansowanych projektów jak nasz. Zwłaszcza, że ma on charakter pionierski w skali globalnej.

Click to comment

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Najnowsze

To Top