Edukacja

Szkoła Podstawowa nr 18 ma już 50 lat!

W tym roku mija już 50 lat od czasu, gdy uroczyście otwarto nowy budynek szkoły w Ciężkowicach. Z okazji jubileuszu placówki wspominamy jej historię i spoglądamy na perspektywy na przyszłość.

Dokładnie 28 października 1970 roku uroczyście otwarto nowy budynek szkoły w Ciężkowicach. Kierownikiem szkoły był wówczas Józef Jedynak. Z dniem 1 stycznia 1973 roku w wyniku reformy administracyjnej Ciężkowice przestały być wsią powiatu chrzanowskiego, a stały się dzielnicą miasta Jaworzna. Szkole nadano numer 18, patronem pozostał Tadeusz Kościuszko. Historia szkolnictwa w Ciężkowicach jest jednak znacznie dłuższa…

Początki w Rzeczpospolitej Krakowskiej

Regularna nauka w Ciężkowicach rozpoczęła się 20 października 1818 roku. Wtedy to Idzi Barkowski został nominowany nauczycielem szkoły we wsi Ciężkowice należącej podówczas do Rzeczpospolitej Krakowskiej. Nauka odbywała się w wynajętych chałupach, a nawet w karczmie. Przed wojną szkołę kończyli głównie chłopcy, dziewczynki zazwyczaj swoją edukację finalizowały po zdobyciu podstawowych umiejętności czytania, pisania, rachowania. „Sierp i motyka to twoja praktyka” – powiedzenie, to miało ograniczyć rolę dziewczynek do pomocy w domu i polu. Jednak nie wszystkie panny kończyły edukację po 4 klasie lub wcześniej. Niektóre kończyły szkołę w Staniątkach lub w Krakowie. Do przedwojennego Gimnazjum w Chrzanowie uczęszczali jednak tylko chłopcy.

Nauka początkowo odbywała się w wynajętych chłopskich izbach. Pierwszą szkołę wybudowano za czasów Rzeczpospolitej Krakowskiej około 1843 r. Dzisiaj zaniedbany i opuszczony obiekt jest prawdopodobnie najstarszym murowanym budynkiem w Ciężkowicach, a może i w Jaworznie! Druga szkoła powstała w 1906 roku – obecnie w tym miejscu funkcjonuje przedszkole i filia Biblioteki Miejskiej. Trzeci budynek to obecna Szkoła Podstawowa nr 18, która została oddana do użytku dokładnie 50 lat temu w 1970 roku. Najstarszy budynek nazywano „starą” szkołą, budynek koło kościoła „nową” szkołą, a ostatni „Osiemnastką” lub „szkołą pod Lipiem”. W czasie wojny we wrześniu budynek „nowej” szkoły koło kościoła został zajęty przez wojska niemieckie. Dzieci uczyły się na nowych zasadach w „starej” szkole. W styczniu 1945 roku podczas wyzwalania, szkoła została zajęta tym razem przez wojska radzieckie i wykorzystywana jako szpital. Przez kilka tygodni przebywali tutaj ranni żołnierze. Opiekę nad nimi sprawowało kilka kobiet z Ciężkowic. Kilku zmarłych zostało pochowanych pod budynkiem. Po wojnie ekshumowano ich na cmentarz pechnicki. W czasie wojny dokumentacja w tym kroniki szkolne zostały w większości zniszczone. Podobnie stało się z wyposażeniem. Ławki zakupiono po wojnie ze starej szkoły na Górze Piasku.

Jak to z tą „jubilatką” było – czyli ciekawostki o murach „osiemnastki”

  • Budynek szkoły powstał według projektów programu „Tysiąc szkół na Tysiąclecie Państwa Polskiego” To typowa „tysiąclatka”. Budynki tego typu mogły być wykorzystane do celów militarnych jako schron czy szpital.
  • W budowie uczestniczyły wojska Obrony Terytorialnej Kraju. Jednostki OTK miały charakter kompanii karnej, w jednostce służbę wojskową odbywali między innymi klerycy.
  • Szkołę pomagali budować w ramach czynów społecznych mieszkańcy Ciężkowic.
  • Na otwarcie szkoły teren wokół szkoły był zazieleniony za sprawą posianych naprędce zbóż.
  • Kierownikiem szkoły był wówczas Józef Jedynak, a wicedyrektorem Tadeusz Piegza.
  • Patronem szkoły pozostał Tadeusz Kościuszko – patron „starej” szkoły. Numer 18 został przydzielony szkole po reformie administracyjnej w 1975 roku, kiedy to Ciężkowice przestały być oddzielną wsią w powiecie chrzanowskim, a stały się dzielnicą miasta Jaworzna.
  • Obecnie w 17 oddziałach uczy się 361 uczniów, bywały lata że było ich znacznie więcej. W Księdze Uczniów zapisano 5521 uczniów.
  • W 1979 roku szkoła otrzymała sztandar.
  • W czasach PRL – uczniowie szkoły w ramach prac społecznych między innymi: sadzili drzewa, zbierali ziemniaki i stonkę ziemniaczaną na polach miejscowego Kółka Rolniczego.
  • W 1970 roku utworzono w Ciężkowicach Filię Szkoły Muzycznej I stopnia. Zajęcia odbywały się nie tylko w szkole, ale także w budynku „starej gminy” – Urzędu Stanu Cywilnego (obecnie przebudowana OSP). Filia po trzech latach ze względu na trudności lokalowe zaprzestała działalności. Szkołą Muzyczną w Jaworznie i filią w Ciężkowicach kierował pochodzący z Ciężkowic mgr Eugeniusz Dąbek.

Materiały zostały przygotowane przez Zespół Ciężkowice z historią – absolwentów SP18: Annę Dudek, Dorotę Prochowską, Andrzeja Sołtyska i Aleksandrę Wiktor

Polecamy: Jubileusz SP18 – Wspomnienia absolwentów „osiemnastki”

Polecamy: „Osiemnastka wciąż się rozwija” – wywiad z Anną Hassa – dyrektor SP18

Polecamy: „Nie ma rzeczy niemożliwych, są tylko trudne do zrobienia” – wywiad z Bożeną Otrębską – wicedyrektor SP18

Teksty opublikowane w gazecie: EXTRA nr 26-2020

Najnowsze

To Top